De oudste straten van Amsterdam

Begin bij het oudste gebouw van de stad. De Oude Kerk werd in 1306 ingewijd en staat midden in de buurt, letterlijk tussen cafés en ramen in. Dat contrast is precies waarom je hier start. Binnen loop je over een vloer van grafzerken, waaronder die van Saskia van Uylenburgh, de vrouw van Rembrandt. Tegenwoordig is de kerk ook een plek voor hedendaagse kunst. Heb je tijd, ga dan naar binnen. Zo niet, loop dan in elk geval een rondje om het gebouw heen.

Vanaf de kerk loop je zo de Warmoesstraat in, een van de oudste straten van Amsterdam. Hier woonden en werkten ooit de rijke kooplieden, dicht bij de haven en de kerk. Nu is het een straat vol winkels, cafés en kleine hotels, maar als je omhoog kijkt, zie je in de gevels nog altijd de eeuwen terug.

Aan de Oudezijds Voorburgwal staat een grachtenhuis dat er van buiten doodgewoon uitziet. Maar op de zolder zit een complete kerk. De katholieke koopman Jan Hartman liet hem bouwen in een tijd dat katholieken hun geloof niet openlijk mochten belijden, en in 1663 werd hij in gebruik genomen. Iedereen in de buurt wist ervan, niemand zei er iets over. Het is een van de mooiste voorbeelden van hoe Amsterdam met verschillen omgaat. Plan hier gerust een uur voor binnen.

De Zeedijk was precies wat de naam zegt: een dijk die de stad tegen het water beschermde. Later werd het een drukke straat vol zeemanskroegen. In de jaren zeventig en tachtig had de Zeedijk een slechte naam door drugs en criminaliteit, maar de straat is sindsdien flink opgeknapt. Nu vind je hier kleine restaurants, oude kroegen en een van de levendigste stukjes van de binnenstad.

Aan het eind van de Zeedijk staat een stevige, ronde toren aan het water. Hij werd rond 1487 gebouwd als verdedigingstoren in de oude stadsmuur, en is de enige die er nog van over is. Volgens een hardnekkige legende kwamen hier de vrouwen huilend afscheid nemen van hun man die op zee ging. Mooi verhaal, maar de naam komt waarschijnlijk van een scherpe hoek in de stadsmuur: boven het straatnaambordje zie je nog de oude naam Scrayer-Houck.

Kijk ook goed naar de gevel. Links naast de ingang hangt een grote bronzen plaat voor Henry Hudson, die op 4 april 1609 van hieruit vertrok op een reis die uiteindelijk leidde tot de stichting van Nieuw-Amsterdam, het latere New York. Er hangt ook een steen voor de eerste Amsterdamse schepen die in 1595 naar Oost-Indië vertrokken, en een eeuwenoude steen met een huilende vrouw die de legende levend houdt.

Eindig op de Nieuwmarkt, bij het gebouw met de torentjes in het midden van het plein. De Waag was oorspronkelijk een stadspoort in de oude muur. Op de gevel zit de oudste gevelsteen van Amsterdam, die vertelt dat de eerste steen op 28 april 1488 werd gelegd. Toen de stad groeide, werd de poort een waag, waar handelswaar werd gewogen. Op de bovenverdieping zaten gilden, waaronder de chirurgijns. Voor hun gildekamer schilderde Rembrandt in 1632 De anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp, en later bouwden ze er een eigen snijzaal voor hun anatomische lessen. Nu zit er een café-restaurant in. Pak een terras op het plein en kijk terug op de route: je hebt ruim vijf eeuwen stad in anderhalf uur gezien.

Start bij de Oude Kerk, op ongeveer tien minuten lopen van Amsterdam Centraal. Eindpunt Nieuwmarkt, waar de metro stopt. De route loopt niet langs de raamsteegjes. Ga je binnen bij Ons' Lieve Heer op Solder of de Oude Kerk, reken dan op een halve dag.